Durma ve park etme

Doğru durma ve park etme kuralları

Güvenli durma ve park etme

Doğru durma ve park etme, trafik güvenliği ve trafik akışı için vazgeçilmezdir.

Park etme nedir?

Park etme, aracın sürücülü ya da sürücüsüz olarak en az 3 dakika bırakılmasıdır.

Ancak Karayolları Trafik Kanunu'na göre, şu amaçlarla 3 dakikadan uzun süre durulması park etme sayılmaz:

Yolcu indirmek veya almak
Yük indirmek veya yüklemek

Durma nedir?

Durma, aracın sürücülü ya da sürücüsüz olarak en fazla 3 dakika bırakılmasıdır.

Şu hâllerde durmak zorunda kalman, Karayolları Trafik Kanunu anlamında durma sayılmaz:

Yoğun trafikte
Bir manevranın parçası olarak

Genel kurallar

Temel kural

Durma veya park etme, tehlike yaratabilecek ya da trafiği aksatabilecek yerlerde veya biçimlerde yapılamaz.

Yerleşim

Durma veya park etme normalde gidiş yönünde yolun sağ tarafında yapılmalıdır. Ancak az trafikli yollarda ve tek yönlü sokaklarda sol tarafta da durulabilir veya park edilebilir.

Park ederken veya dururken araç, yolun uzunluğu boyunca, taşıt yolunun kenarına yakın ya da mümkünse taşıt yolunun dışına yerleştirilmelidir.

Yerleşim yeri dışında

Park yeri yerleşim yeri dışında yola yakınsa, sürücü mümkünse gidiş yönünde sağdaki park yerini seçmelidir.

Yasak alanlar

Şuralarda durulamaz veya park edilemez:

Bisiklet yolları, yaya yolları veya kaldırımlar
Orta refüjler, ayırıcı bantlar, trafik adaları ve benzerleri

Yerleşim yeri dışında özel kural

İzin verilen azami toplam ağırlığı 3.500 kg'ı aşmayan araçlar, bir kısmı kaldırımda veya ayırıcı bantta olacak şekilde park edilebilir. Ancak bu kural bisikletler ve iki tekerlekli mopedler için geçerli değildir.

Güvenlik önlemleri

Sürücü aracı terk ederken, aracın kendiliğinden hareket edemeyeceğinden emin olmalıdır. Ayrıca sürücü, aracın başkalarınca kötüye kullanılmasını önlemek için gerekli adımları atmalıdır. Zorunlu olan hırsızlık önleyici düzenek etkinleştirilmelidir.

Kapıların açılması

Kapıların açılması, inip binme ile yükleme ve boşaltma; tehlike ya da gereksiz rahatsızlık yaratmayacak biçimde yapılmalıdır.

Durmak yasaktır

İşaret, diğer trafiğe dikkat gereği dışında taşıt yolunda durmayı yasaklar.

Yasak bir ek levhayla ayrıntılandırılabilir; örneğin yasağın yalnızca belirli hafta günlerinde veya saatlerde geçerli olduğu, bu saatlerin dışında park yasağı ya da süreli park bulunabileceği belirtilebilir.

Karayolları Trafik Kanunu'nun 28. maddesinin 1. fıkrası veya 29. maddesi, levhalarda yazan hükümlerden daha katı kurallar içeriyorsa kanun levhalara üstün gelir.

Levhalardaki hükümler yalnızca levhaların bulunduğu yol tarafı için geçerlidir. Bu durum, Karayolları Trafik Kanunu'nun 28. maddesinin 2. fıkrasındaki kuralları değiştirmez.

Hükümler, levhanın bulunduğu yol tarafında gidiş yönünde bir sonraki kavşağa kadar geçerlidir; kavşaktan önce durma veya park etmeye ilişkin başka bir levha konmuşsa ya da ek levhadaki bir okla başka bir şey belirtilmişse bu durum değişir.

Park etmek yasaktır

İşaret, taşıt yolunda park etmeyi yasaklar.

Yasak bir ek levhayla ayrıntılandırılabilir; örneğin yasağın yalnızca belirli hafta günlerinde veya saatlerde geçerli olduğu, bu saatlerin dışında süreli park bulunabileceği belirtilebilir.

Karayolları Trafik Kanunu'nun 28. maddesinin 1. fıkrası veya 29. maddesi, levhalarda yazanlardan daha katı kurallar içeriyorsa kanun levhalara üstün gelir.

Levhalardaki hükümler yalnızca levhaların bulunduğu yol tarafı için geçerlidir. Bu durum, Karayolları Trafik Kanunu'nun 28. maddesinin 2. fıkrasındaki kuralları değiştirmez.

Ne durabileceğin ne de park edebileceğin yerler

Şuralarda durulamaz veya park edilemez:

Yaya geçidinde veya bisiklet yolu çıkışının önünde; taşıt yolu boyunca uzanan yaya geçidine ya da bisiklet yolu çıkışına 5 metreden yakın mesafede; taşıt yolunu kesen bisiklet yolu çıkışının her iki yanında 5 metre içinde
Kavşakta veya kesişen taşıt yolunun en yakın kenarına 10 metreden yakın mesafede; taşıt yolu ile bisiklet yolunun buluştuğu yerlerde bisiklet yolunun en yakın kenarından itibaren
Hemzemin geçitte veya diğer geçişlerde
Bir trafik işaretini ya da ışığını kapatacak biçimde
Otoyol üstündeki bir köprüde, viyadükte veya tünelde
Tepe üstünde veya yakınında, ya da görüşü kapalı bir virajda veya viraj yakınında

Kavşak öncesinde taşıt yolunun devamlı çizgilerle şeritlere ayrıldığı kesimde ya da böyle bir kesimin başlangıcına 5 metreden yakın mesafede
Devamlı çizginin yanında, araç ile çizgi arasındaki mesafe 3 metreden azsa ve araç ile devamlı çizgi arasında kesik çizgi yoksa
Tırmanma şeridinde
İşaretlenmiş bir taksi durağında
Hafif raylı sistem aracının seyrini engelleyecek biçimde

Otobüs durağında: Durak levhasının her iki yanındaki işaretli kesimde durmak veya park etmek yasaktır. Böyle bir işaretleme yoksa yasak, levhanın her iki yanında 12 metre içinde geçerlidir.

Park edemeyeceğin yerler

Şuralarda park edilemez:

Hemzemin geçide 30 metreden yakın mesafede
Bir taşınmazın giriş ya da çıkışının önünde veya taşınmaza giriş çıkışı önemli ölçüde güçleştirecek biçimde
Yerleşim yeri dışındaki ana yolların taşıt yolunda

Taşıt yolu kenarında duran başka bir aracın yanında; iki tekerlekli bisiklet, iki tekerlekli moped veya sepetsiz iki tekerlekli motosiklet hariç
Başka bir araca ulaşmayı engelleyecek ya da onu bulunduğu yerden çıkarmayı olanaksız kılacak biçimde

Ulaştırma, Yapı ve İskân Bakanı, belirli araç türleri için de olmak üzere durma ve park etmeye ilişkin ek yasaklar getirebilir.

Özel alanlarda ve özel hâllerde durma ve park etme yükümlülükleri

Demir yolu hattının yanında

Bir araç; yolda, liman alanında veya benzeri bir yerde bulunan bir hat üzerinde ya da en yakın raya 2 metreden yakın mesafede durdurulmuş veya park edilmişse, sürücü hattaki olası trafiği izleyebileceği mesafeden daha fazla aracından uzaklaşmamalıdır.

Bir trenin ya da başka bir raylı aracın yaklaştığı duyulduğunda veya görüldüğünde, sürücü uyarı beklemeksizin aracını derhâl çekmelidir.

Hemzemin geçitte

Bir araç hemzemin geçitte veya başka bir geçişte durmuşsa ve derhâl hareket ettirilemiyorsa, sürücü ayrıca tren ya da diğer raylı araç sürücülerini uyarmak için gerekli önlemleri almalıdır.

Kurala aykırı durma hâlinde

Bir araç, örneğin trafik kazası, motor arızası veya başka nedenlerle park etmenin ya da durmanın yasak olduğu bir yerde durmuşsa, olabildiğince hızlı biçimde uygun bir yere çekilmelidir.

Bu kural, 9. maddenin (Trafik kazalarında yükümlülükler) hükümlerinden farklı bir sonuç çıkmadıkça geçerlidir.

Uyarı önlemleri

Araç, trafik için tehlike ya da rahatsızlık yaratan bir yerde durmuşsa ve derhâl kaldırılamıyorsa, sürücü diğer yol kullanıcılarını uyarmak için önlem almalıdır.

İki tekerlekli mopedler ve sepetsiz iki tekerlekli motosikletler dışındaki tüm motorlu araçlarda ve römorklarda üçgen reflektör bulunmalıdır. Reflektör, yol kullanıcılarını zamanında uyaracak biçimde yerleştirilmelidir.

Uyarı düzeneğine ve yerleştirilmesine ilişkin ayrıntılı kuralları Ulaştırma, Yapı ve İskân Bakanı belirler.